Stair Saor ó Slabhraí

B’iad na daoine eile na daoine a rinne drochrudaí. Ní muidne. Muidne a bhí ceart i gcónaí. Sin an stair a chuala mé.

Níor chreid mé é ón tús. ‘Fhios agam go mbíodh diabhlaíocht ar siúl ag mo dhearthaireacha, ag daoine eile sa bhaile mór ach nach raibh cead caint faoi… Thuig mé go raibh difríocht idir an gcaoi inar labhair daoine bochta le daoine saibhre. Náire agus rud éigin eile…? An chaoi inar thug daoine aird ar Easpag thar sagart, sagart thar bean rialta, bean rialta thar muidne ‘secular.’ Ach níor thuig mé i gceart cérbh iad na daoine eile sin go díreach (na Sasanaigh ar fad?) ná cén muidne a bhí i gceist (na Caitlicigh?). Rinneamar ú agus á faoi na tithe móra. Rinne na daoine ar an teilifís ar RTÉ aithris ar bhlas na ndaoine ar an mBBC. Bhíomar ag iarraidh bheith cosúil leo. An ceart ag Rick Steves faoi BAC:

English Dublin

Fós mar sin ar bhealach sa chaoi nach gcloistear mórán Gaeilge ar na sráideanna, ná in aon bhaile mór le bheith fíreannach. Is tá an fhírinne uaim.

Lán na fírinne: maith agus olc. Saoirse ó aineolas uaim. Céard a bhí i gceist leis an leagan den stair a d’fhoghlaim mé? Bolscaireacht, smacht, over-compensation? Creidim gur tharla rudaí uafásacha do mo shinsir. Dabht ar bith agam faoi sin. Feicthe agam fiú. Rudaí uafásacha a tharla i m’am féin. ‘Trioblóidí’ sa Tuaisceart. Téarma a thug an BBC dúinn. Más dúnmharú é, glaoigh dúnmharú air. Ná habair Paramilitaries (fós dá dhéanamh): inis go soiléir cé atá dá dhéanamh agus cén fáth. An fhírinne faoi cheilt le fada. Scéal an Ghorta Mhóir fós róchiúin. Náire ar dhaoine caint faoi. Níl sé ceart, cóir ná sláintiúil. Scaoil amach an fhírinne.

Ba chóir dúinn bheith ag caint faoi na daoine a d’fhulaing ionaisc go mbeadh seans againne teacht ar an saol. Ba chóir impiriúlachas a cháineadh go hard mar choir uafásach. Ba chóir an stair uilig a thuiscint.

ACH

ná bíodh muid ag ceapadh go bhfuil ár scéal níos tabhachtaí ná stair sclábhaíochta i dtíortha eile. Ná bíodh muid ag ceapadh gur ‘saints & scholars’ a bhí ionann ná fiú gur maith an rud é bheith gafa le reiligiúin na Vatacáine & ag scriosadh ár gcultúr féin.

Neart caint arlíne faoi sclábhaíocht le déanaí. Cuid de na daoine ag rá nár chóir a bheith ag caint faoi na daoine gorma mar bhí sé chomh deacair sin nó níos deacra dúinne fadó is Éireannaigh ina sclábhaithe. N’fheadar. An é sin an sclábhaíocht céanna i ndáiríre?

Tháinig amhrán chugham…

♫ Ag sclábhaíocht is ag sluasteáil cré ó éirí go luí na gréine, A bheas tú thall i dtír na nGall, a Chóilín Phádraig Shéamais. ♫

Deacair gan dabht ach ní mar an gcéanna le cás SAM. Ach nach raibh muidne níos fearr? Féach ar ár stair. Shábháil muid sibhialtacht! Bhí fear ag caint liom faoin leabhar sin uair.

How the irish saved civilization

Ar léigh tú é? ar seisean liom. Níor léigh go fóill, ar mé. Cén fáth? ar sé lán le hionadh. Is dócha gur chuir an tideal isteach orm, ar mé. Bhog sé siar. Cén chaoi? ar éirigh leis a rá. Bhuel…an oiread de bhóibéas ann agus céard a chiallaíonn ‘Civilization’ ar son nós? Nós talamh a ghoid, cultúr a scriosadh & daoine a mharú le lámh in uachtar a fháil orthu? Ba léir óna aghaidh gur cheap sé gur thit mé ó dhomhan eile nó b’fhéidir gur tháinig mé ón diabhal, é féin. Cheap mé go bhfaca mé déistin ina éadan. Ná cuir ceist muna bhfuil tú ag iarraidh freagra, a cheap mé féin faoi.

Léigh leabhar Cahill. Léigh To Hell or Barbados chomh maith. Léigh faoin nGorta agus Cromail srl. Léigh & déan do mheas féin ar an stair iontu.To hell or BarbadosCibé rud a dhéanann tú, ná húsáid an stair againne le bheith ag caitheamh anuas ar an stair a bhí ag sclábhaithe i dtíortha eile. Ná ceap ach oiread nach raibh páirt ar bith ag Éireannaigh i sclábhaíocht. An fhírinne ar fad uaim.

Muna bhfuil sibh ag leanúint @Limerick1914 ar Twitter, lean é. Tá obair iontach ar siúl aige faoin gcuid seo dár stair. Féach ar an mapa thíos a chuir sé le chéile. Bhí daoine sna háiteacha seo arbh ‘leo’ sclábhaithe.

Ireland

Déan clic anseo agus gheobhaidh tú i bhfad níos mó eolais fúthu.

Mar sin, an chéad uair eile a dhéanann muid ú agus á faoi shaibhreas nó tithe móra nó caisleán nó an Duke of é seo nó é siúd, tuigimis cé as a thagann saibhreas. Tuig céard a tharla thar lear agus anseo le impiriúlachas. Tuig sclábhaíocht: féach ar an scannán 12 Years a Slave. Tuig go ndéanann daoine le cumhacht rudaí uafásacha, fiú Éireannaigh. Ná coinnigh an stair sin faoi cheilt, más Tuam BabiesMagdalenes nó an Dialathas atá againn i ndáiríre nó mná gan cearta nó, níos faide siar sa stair, sclábhaíocht atá i gceist. Ní raibh na daoine eile ciontach i gcónaí. Bhí cuid dár ndream féin ciontach. Tá fós. Neart le ceartú sa stair agus anois.

Cearta do gach duine. Oideachas in áit aineolas le tosnú. Ardmheas le Liam Hogan atá ag tabhairt faoin obair seo lenár stair féin a scaoileadh saor ó na slabhraí a choinnigh in aineolas muid. Cuid dá obair le feiceáil i Slate le déanaí. Is breá liom an tsaoirse a thagann le eolas. Comhghairdeas leis!

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s