Svuít Searbh

Níl Svuít sweet. Ní fhéachann sé Gaelach fiú. Sualainnis?

Cé mhéad a bhí ólta ag an té a chum an riail gur cheart focal as Gaeilge a litriú mar seo. Níl ciall ar bith leis.

An focal Fraincise suite atá i gceist. Ní aistríonn daoine i dteangachaí eile é agus ní thuigim cén fáth ar chóir é a aistriú ar chor ar bith. Fág suite mar suite agus sushi mar sushi agus ná glaoigh ar ‘An tUasal Tanaka’ mar ‘An tUasal I Lár An Goirt Ríse.’ Ach cheap duine éigin gur chóir é a aistriú agus anois sa teanga deirtear linn go bhfuil svuít (agus tvuít – Tweet) ann. Seafóid sa chéad áit é a aistriú. Tháinig ciall chun tosaigh ar Twitter le tweet agus tweetóir in úsáid ar an suíomh féin. Agus… cé as a tháinig an v sin?

Bhí daoine ag tabhairt amach faoi svuít agus an ceart acu. Ach fiú i measc na daoine a bhí ag tabhairt amach faoi, bhí duine ag cosaint an ‘riail’ a deireann gur chóir v a bheith ann!  Is cuma gur fuath leo an focal. Tá riail ann agus sin sin, dar leo. Íonaí. Sin a d’fhoghlaim siad agus sin a leanann siad. Ní bígí i bhur gcaoirne (sheeple) le bhur dtoil. Smaoinigh, meas, agus feabhsaigh cúrsaí nuair is féidir.

Ag iarraidh an scéal seo a thuiscint, chaith mé an oíche ar fad ag smaoineamh air. Tá ‘fhios agam! Ach chuir sé isteach go mór orm go raibh daoine ag déanamh dochar agus níor thuig siad (ceapaim) céard a bhí ar siúl acu. Tá gá le míniú a dúradh liom ar nós mé bheith os comhair na cúirte!  Cén peaca a bhí i gceist más ea? O, raight. Cheistigh mé an córas. Táim ciontach agus bródúil as. Agus tá an ceart agam é sin a dhéanamh fiú más ‘Béarlóir’ mé. An masla is measa de réir dealramh. Tosnóidh mé leis an riail a chosain siad.

Teangeaolaíocht

Meas

Tá meas agam ar dhaoine a chaitheann ana-chuid ama ag smaoineamh ar an mbealach is fearr focal a scríobh. Is iontach an rud é smaoineamh ar bhealach fuaim a scríobh ionaisc go dtuigfidh daoine é agus go mbeidh siad in ann léamh. Tá roinnt mhaith daoine nach bhfaigheann pinghin rua ar an obair a dhéanann siad. Tá grá acu don teanga agus tá ard-mheas agam ar sin.

Modh

San bhfocal teangeolaíochteolaíocht agus san eolaíocht sin tá mata agus loighic agus rialacha. Bhí ar dhaoine rialacha a chumadh. Nuair a fheiceann siad eisceachtaí, bíonn orthu smaoineamh arís le fadhb a réiteach. Sa Ghaeilge tá riail ann a deireann nach féidir le fada bheith in aice fada eile má thuigim i gceart an scéal. Sióg: ceart. Síóg: mícheart. Ní thuigim cén fáth dáiríre. Níor thaitin sé leo ar bhealach amháin nó ar bhealach eile. Tá síóga níos éasca domsa. Guta leathan. Ach sin mar atá an scéal is an riail mar a thuigimse anois é. Anois, tá mé lán-cinnte go mbeidh freagraí ar seo ag míniú dom an stair agus cé as a tháinig sé. Tá i bhfad níos mó suime agam ins an treo ina bhfuil an teanga ag dul mar tá cúrsaí go dona faoi láthair.

Masla

Cosúil le dlíthe sna cúirte, bhí riail tosaíochta ann nár chóir a bhriseadh, dar leis na daoine i gceannas ar seo. Is feicim go bhfuil an deacracht céanna leis an dlí sa saol mór is atá ag rialacha ár dteanga. Tá drogall ar dhaoine riail a athrú. In áit féachaint siar is a rá, ‘Bhuel dáiríre ní oibríonn sé go maith anois is caithfimid é a athrú’ faigheann siad bealach casta as. In ómós do na daoine a bhí ann rompu? Níor mhaith leo iad a mhaslú, b’fhéidir. Tá an meon aigne sin ag na Seapáinigh agus mar sin níl siad in ann a admháil go ndearna daoine sa stair rudaí uafásacha ins an Chóiré agus sa tSín. Níor mharaigh v éinne, ceapaim. Ach seans go mbeidh lámh aige i bhás na Gaeilge má fheiceann daoine nach bhfuilciall le rialacha. Mar sin caithfimid go léir a aithint nuair is gá rialacha a athrú.

Mearbhall

Nuair a chuireann na rialacha mearbhall ar dhaoine níl siad ag déanamh an jab ar chóir dóibh a dhéanamh. Is tá gá práinneach le bheith soiléir anois mar tá ár dteanga i mbaol. Ní féidir díriú ar na rialacha a chosaint amháin. Má chruthaíonn an réiteach fadhb níos measa do na foghlamieoirí, faigh réidh leis. Muna dtosnaíonn daoine leis an gceist “An mbeidh sé seo soiléir agus an dtuigfidh daoine go héasca é?” tá siad ar strae. Ba chóir go mbeadh na rialacha ann le cuidiú linne, na daoine atá ag foghlaim. Sin an todhcaí. Seans go bhfuil sé taitneamhach freagra a fháil ar fhadhb teicniciúil ach caithfear smaoineamh ar a éifeacht sa domhan mór. Bhí Einstein an-chliste agus in ann freagraí a thabhairt dóibh faoi chumhacht adamhach agus is mór an trua é gur thug sé freagraí dóibh. Riail #1: Ná déan damáiste.

Milleadh

Tá daoine ag déanamh an t-uafás damáiste don teanga. Scríobh Ciaran Dunbar fúthu cheana: http://ciarandunbar.blogspot.ie/2013/08/want-to-learn-irish-word-in-your-ear-if.html D’éirigh mé as Daltaí na Gaeilge mar gheall orthu fadó. Bhí siad chomh sotalach, maslach sin ar na Forums ann is iad ag goideadh meas is muinnín ó dhaoine.  Is minic a bhíodh mé ag caoineadh ag léamh na rudaí a scríobh siad ann fadó. Níor tharla sé sin dom riamh is mé ag foghlaim Spáinnis ná Seapáinis. Tá múinteoirí ag obair go dian agus tá na daoine mar seo ag milleadh an obair go léir a dhéanann siad. Ní raibh ann le cúnamh a thabhairt do dhaoine eile. Ceapaim go bhfuil feabhas ar Dhaltaí na Gaeilge anois, bld. Go n-éirí leo. Ciall agus cúnamh #1. Moladh don feabhas a tháinig orthu. An lámh in airde ar sheafóid.

Mallacht

Tá ár naimhde againn sa Tuaisceart leis na daoine nach gceadaíonn brat ná teanga bheith le feiceáil go poiblí agus sa Deisceart i measc na daoine nach bhfuil meas acu ar an teanga. Ach is iad na naimhde is measa na ‘purists.’ Is beannacht é nuair a thugann duine cúnamh duit agus is mallacht é nuair a deireann siad leat nach bhfuil tú sách maith is go mbeidh sé ró-dheacair duit. Ní féidir na daoine seo a shásamh agus baineann siad misneach ó dhaoine atá dáiríre faoin teanga a shábháil. Caithfear fáil réidh leis an ndiúltachas sin.  Ní ceart bheith ag caitheamh anuas ar mhúinteoirí (tabhair cúnamh dóibh) agus ná bíodh drochmheas ag daoine ar dhaltaí ar mhaith leo an teanga a fhoghlaim.

Míniú: Gaeilgeoir v Béarlóir agus araile.

Tá caint ar Gaeilgeoirí v Béarlóirí drochbhéasach agus sotalach agus déanann sé ana-chuid damáiste.

  1. Níl daoine sa tír a labhraíonn Gaeilge nach bhfuil Béarla acu. Is Béarlóirí iad freisin.
  2. Léigh é seo http://wordotter.wordpress.com/2013/09/15/irish-language-puritanism-or-why-browsing-language-forums-makes-me-want-to-strangle-people/  Ná lig do rud mar seo a tharlú arís.
  3. Féach ar Ghaeilgeoir ó San Francisco. Tá a Gaeltacht féin aici ann: http://www.youtube.com/watch?v=rVPZ9F-fyDQ agus http://www.youtube.com/watch?v=MNmrYlVBwZ0 Féir plé di!

Tá súil agam go dtuigfidh daoine mo ‘chás’ agus cás na Gaeilge anois.

Bígí lách lena chéile agus umhal. Ní neart go cur le chéile (le meas agus go deabhéasach).

a) Ví sé go deas caint liv

b) Bhí sé go deas caint libh. ?

Táimse le b) agus lán i gcoinne tvuít, svuít srl.

Advertisements

Freagra

Líon amach do chuid faisnéise thíos nó cliceáil ar dheilbhín le logáil isteach:

Lógó WordPress.com

Is le do chuntas WordPress.com atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Peictiúr Twitter

Is le do chuntas Twitter atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Facebook

Is le do chuntas Facebook atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Pictiúr Google+

Is le do chuntas Google+ atá tú ag freagairt. Logáil Amach / Athrú )

Ceangal le %s