Cartlanna Clibe: SAM

King agus Obama

Scannán: 12 Years a Slave

Oscar don Scannán Is Fearr 2014.

Solomon

   SAM fós ag déanamh gnáthrud de cruálacht, peaca de carthanacht agus thar aon rud eile ag moladh saint mar bhua!

Ciníochas fós fíorláidir anseo. #BlackLivesMatter san nuacht go rialta.

Seo a scríobh mé díreach tar éis an scannán a fheiceáil.

Díreach ar ais ón bpictiúrlann agus táim ag creathadh. Féach ar 12 Years a Slave nuair is féidir libh. Ba chóir go mbeadh sé feicthe ag gach dalta sa tír seo ar scoil. Míníonn an scannán seo dom cén fáth an bhfuil na rudaí a fheicim anseo i SAM a chuireann isteach chomh mór sin ann. Míníonn sé cé as a tháing tinneas SAM. Tá fearg orm agus áthas orm tar éis é a fheiceáil.

Tá fearg orm mar gheall ar stair na tíre seo agus a éifeacht ar chúrsaí faoi láthair. Tá fearg orm gur fhulaing daoine an oiread sin. Tá fearg orm nár chuala daoine a scéal i gceart go dtí seo. Tá fearg orm go bhfuil ciníochas go láidir fós sa tír. Ach nuair nach ndéantar caint air, leanann an fulaingt ar aghaidh. Níl meas fós ag daoine ar a lucht oibre sa tír seo (le eisceachtaí) agus chonaic mé go minic é is anois tá sé fíor-shoiléir dom cé as a thagann sé.

I gcuid amháin den scéal an scéal tá ar Solomon bean a lascadh. Is bean í a d’oibrigh níos mó ná éinne eile ach a d’fhulaing níos mó ná éinne freisin. B’shin an rud ba dheacra domsa a fheiceáil. Solomon ag lascadh Patsey. Go dtí seo is mé ag léamh léirmheasanna eile is léir gur chuir cás Solomon agus é ag crochadh isteach níos mó ar na fir atá ag scríobh faoin scannán. Spéisiúil, an difríocht seo.

Sa scannán nuair atá Solomon ag crochadh ó chrann is ar éigin is féidir lena chosa é a choinneáil in ann anáil a tharraingt. Tá an oiread sin faitíos ar na sclábhaí eile nach dtugann siad cúnamh dó. Leanann an lá ar aghaidh is páistí ag súgradh in aice leis. ‘Féach orm!’ atá an cuid sin den scannán ag screadadh amach. Táim anseo díreach os bhúr gcomhair agus tá sibh treanáilte gan aird a thabhairt ar chéasadh is cruálacht is daoine ag fáil bháis den ocras.

Sin peaca SAM: gnáthrud a dhéanamh de cruálacht, peaca a déanamh de carthanacht agus thar aon rud eile saint a mholadh mar bhua. Féach orainn atá ag fulaingt mar gheall air, a deireann an scannán linn mar faoi láthair tá daoine dall. Bhí Solomon féin dall ag tús an scannáin. Chonaic sé fear a tháinig isteach i siopa ag breathnú air agus thuig sé go raibh rud éigin as bealach ach d’fhan sé ciúin.

“The movie technically offers testimony on the evils of a bygone era, but it sheds light on impulses and offenses which are a part of our nation’s DNA to this day,” mhínigh Kia Makarechi san Huffington agus ceart ar fad aige. Beidh scannán eile le déanamh as seo amach bunaithe ar pheacaí SAM i dtíortha eile bunaithe ar Addicted To War.

Thuig na sclábhaí nach raibh meas ag daoine orthu. Meas do dhaoine a dhéanann obair duit sa lá atá inniu ann? Gann i SAM fós. Fíor-ghann.

Scríobh Christopher Orr san Atlantic faoin scannán: “We immediately understand that what we are witnessing is an economy predicated on the idea that human—that is, black—sweat and sinew are not merely cheap resources, but essentially inexhaustible ones, subject to careless squander.” Sin mar a bhí is sin mar atá. Inniu is iad na daoine ó theas a labhraíonn Spáinnis atá ag fulaint ag déanamh an obair is deacra ach fós is cuma cén dath atá ar dhuine tá dúshaothrú ag boomáil. Deregulation a ghlaoíonn siad air anseo ag rá go mbeidh sé go maith d’eacnamaíocht na tíre. Níos mó airgead do ghrúpa beag (bán, ar ndóigh) agus cearta imithe do na daoine a dhéanann an obair atá i gceist.

Thug mé faoi dearadh go raibh rud éigin as bealach ar dtús nuair a chonaic mé nach raibh cathaoireacha le fáil do na cashiers sna siopaí sa tír seo. Bhí ionadh orm. Chuala mé uathu go gceapann na daoine i gceannas  go mbeidís leisciúil dá mbeadh cathaoireacha acu. Bhí níos mó ionadh orm faoi sin. Ach chonaic mé é. Bhí an ceart acu. Sin a cheap na daoine i gceannas agus bhí siad ar buile liom gur cheistigh mé iad. Bhí sé soiléir dom i ngach áit (le eisceacht amháin) nach raibh meas ag na daoine i gceannas ar a lucht oibre. Fós ní fhéachann roinnt mhaith acu orainn mar dhaoine ach mar seans brabús a dhéanamh agus is cuma leo faoi chearta daonna gan dul ag caint ar cothrom na féinne ná meas.

Gach lá feicim an tinneas. Tháinig dlíodóir go dtí an scoil le bheith ina múinteoir. Cheap sí go raibh sé uafásach an chaoi inar labhair na  daoine i gceannas linn. D’aontaigh mé léi agus dúirt mé go raibh ‘Workers’ rights’ ag teastáil. “Oh, I’m not a worker” ar sise faoi uafás.

Bhí fear ag seinm ceol iontach ag an gcafé aréir agus duine ar bith ag tabhairt aird air. Ní aithníonn siad a luach. Bhí sé gránna mar thuig mé cén fáth. An iomarca airgead acu agus tógtha suas leo féin, ní thuigeann siad áilleacht níos mó.

Ag taobh an bhóthair feicim na fir cosúil le spalpíní fánacha ag fanacht ar bhodairí na tíre ag tíocht ina SUVs. Sna garrantaí feicim dream amháin cromtha ag piocadh glasraí nó tortha agus fear bán i gceannas orthu. Feicim na daoine a ghlanann na gáirdíní is na tithe ach a thagann agus a n-imíonn gan caint le daoine bána agus iad dofheicthe do na daoine saibhre. Tá sé seo fheicthe agam i SoCal. Tinneas SAM. Bheadh sé i bhfad níos measa in Arizona nó Mississippi.

slavesCinnte, níl comparáid ar bith leis sin agus an méid a d’fhulaing na daoine fadó sa scannán, rud a thuigeann daoine tar éis an scannán seo a fheiceáil. An fhírinne faoi dheireadh! Ach míníonn an scannán tinneas na tíre. Tá cuid mhaith daoine sa tír seo fós den meon aigne sin gur leo muidne cosúil le ‘property.’ Chonaic mé é. Is féidir fáil réidh le duine gan chúis i 49/50 Stáit. Níl “You’re fired” greannmhar ná ceart i gclár teilifíse ná sa saol.  Níl éinne siúrálta d’aon rud agus tá na daoine i gceannas sásta leis mar sin. Briseann siad saolta go rialta ag tabhairt amach ‘pink slips’ agus is cuma leo. Chonaic mé é ag tarlú os mo chomhair amach. Tinn. Tuigeann go leor, leor daoine anseo (agus chonaic mé é) má deireann siad aon rud i gcoinne an Boss go gcaillfidh siad a bpost. Is glacfann siad leis! Mar sin is féidir leis na bossanna a rogha rud a dhéanamh gan fhreagracht. Is beag áit ina bhfaightear ceardchumainn. Is scannal mór millteach é seo go léir. Bíonn an bua ag na daoine gan chroíthe sin muna stopann muid iad. Tá leigheas ag teastáil ón tír agus freagracht.

Tá trua agam do ghasúir sa tír seo. Tá ar go leor acu íoc as an oideachas a bhfuair siad ach níl post le fáil dóibh agus an tír a rá leo go gcaithfidh siad obair a dhéanamh gan pá mar ‘giving back’ don tír. Chuala mé an frása seo  ‘give back’ go minic sa scoil agus chuir sé isteach orm. Go minic bhí ar na páistí bochta obair a dhéanamh saor in aisce don scoil mar chuid den ‘giving back’ seo. Dúshaothrú a chuirim féin air. B’fhuath liom an tón sotalach ón bpríomhoide is bean amháin san oifig ag rá leo go raibh an t-ádh leo bheith ‘in America.’ Céard a thuig siadsan den cinéal saol a bhí ag na cailíní bochta seo? Mo mhallacht ar cheartaiseacht.

Tá áthas orm go raibh an pictiúrlann plódaithe agus go bhfaca an méid sin daoine é. Ní raibh ach trúir a shiúil amach as. Tá áthas orm go ndearna siad an scannán sa chéad áit. Tá áthas orm gur chuir an príomh-aisteoir a chroí ann. Tá súil le Dia agam go mbeidh Oscars le fáil dóibh mar tá sé tuillte go maith acu. Tá áthas orm gur inis siad an fhírinne mar ba chóir an scéal seo a insint.

Tá súil amach go dtiocfaidh athrú ar an tír mar fós tá daoine lán le gráin a cheapann gur olc an rud é gur theip ar an Deisceart  sa chogadh / go bhfuil sclábhaíocht imithe. Tá pionós corpartha fós i 19 Stáit agus coitianta sa deisceart agus cinnte ní hiad na páistí bána a fhaigheann an píonós is measa. Fiú i gCalifornia in áit nach bhfuil sé dleathach tógann na gárdaí páistí atá déanach don scoil agus ag iarraidh briseadh isteach ann go priosún go rialta. Tá faitíos ar na milliúin atá anseo gan pháipéirí cearta go dtiocfaidh na gárdaí ICE agus go gcuirfidh siad na tuismitheoirí ar ais go tír eile agus tá leanaí scartha óna tuismitheoirí. Páipéirí uait le cearta a bheith agat. Faitíos. Scartha ó do chlann. Seo iad na téamaí ón scannán agus tá daoine in aice liom fós mar sin. Is níor thosaigh mé fós ag caint faoi na priosúin agus an brabús agus sclábhaíocht a bhaineann leo. Níl ins na priosúin nua ach sclábhaíocht eile.

Níl mé ag dul ag insint céard a tharlaíonn sa scannán daoibh anseo. Déarfaidh mé é seo: ná caill é. Tá sé níos fearr ná an scannán The Separation agus b’shin an scannán ab fhearr le fada. .

Tá an tír (SAM) seo tinn. Tá an cúis soiléir anois. Léiríonn an scannán cé as a tháinig an tinneas go soiléir. Caithfidh muid a admháil os ard go bhfuil SAM bunaithe ar pheacaí uafásacha in áit Déithe a dhéanamh de Cholumbus agus an Bunreacht agus Manifest Destiny. Míle, míle buíochas le Steve Mc Queen, le gach aisteoir ann (go mór, mór Chiwetel Ejiofor agus Lupita Nyong’o) agus le Solomon Northop nach maireann. Scéal fíor-chumhachtach.

Uúaú! Dáiríre uúaú! Ard-mheas dóibh.

Patsy

Scannalach go raibh sé deacair dom ainm Lupita Nyong’o a fháil arlíne. Bhí sí i bhfad níos tábhachtaí ná Brad Pitt ann! Seanscéal!

Nóta: bhuaidh sí Oscar. Tuillte go maith aici!

Agus céard atá le foghlaim ón scannán?

Ná féach i dtreo eile nuair a thagann tú ar rud gránna ag tarlú. Féach air agus tuig agus tabhair cúnamh agus labhair amach chomh láidir agus is féidir leat go dtí go stopfaimid na diabhail a dhéanann an damáiste. Ní féidir fanacht ciúin agus dea-bhéasach níos mó. Basta le Yes, Sir agus Yes, Ma’am. Níl aon duine níos lú ná éinne eile. Tá ár cearta daonna uainn arís.

Tinneas SAM: Gunnaí

Tá SAM tinn. Tá dlíthe ag an tír nach noibríonn i gceart agus daoine ag fáil bháis mar gheall air. Tá dlíthe againn le daoine a chosaint. Faraor, tá sé soiléir go gcosnaíonn an dlí na daoine saibhre agus cumhacht níos fearr ná na daoine bochta. Ach tá an tuiscint ann go mba chóir don dlí daoine a choinneáil slán. Ní maith liom an crios suíocháin sa charr. Ba bhreá liom mo shaoirse agus bheith in ann mo rogha rud a dhéanamh. Cuireann sé isteach orm agus é ag brú ar mo mhuineál. Ach tuigim gur maith an dlí é, go sábháileann sé daoine agus glacaim leis. Faraor, níl na gárdaí, gnáthdaoine, daoine tinn ná Obama ag glacadh leis an dlí mar bhealach muid a shábháil.

alamo guns

Theip ar na gárdaí ag an Alamo le déanaí ach tá trua agam dóibh. Bhailigh na céadta ag an Alamo, agus seo rud a dhéanann siad go rialta ar fud, lena ngunnaí acu le feiceáil go hoscailte agus iad ar na sráideanna. Bhí sé in aghaidh an dlí ach bhí an oiread sin faitíos ar na gárdaí (níor adhmhaigh siad é sin) nár stop siad an ‘Rally.’ http://abcnews.go.com/Politics/wireStory/armed-gun-rights-activists-rally-alamo-20622895 B’shin 2013. Cúrsaí ag dul in olcas ó shin. Bhí cuid de na daoine ann ag maíomh gur maith leis na turasóirí ‘Saoirse SAM’ a fheiceáil. Tá siad iomlán as a meabhair. Cuireann siad faitíos an domhain ar thurasóirí ann. Is mór an trua nár stop na gárdaí iad.

Lax airport

Shiúl duine isteach san aerfort i gCathair na nAingeal le raidhfil ionsaithe. Gnáth duine a bhí ann a cheap daoine ar dtús. Smaoinigh ar sin!

Bímse féin san aerfort sin go minic agus chuile uair bím ar buile leis an TSA (gardaí slándála) ann. Tuigim céard atá ar siúl, cé atá ag déanamh airgid as. Cén dallamullóg a chuireann siad ar na Meiriceánaigh le caint faoi bhagairt ó Al Qaeda agus araile. Tagann an bhagairt is mó ó dhaoine sa tír seo le gunnaí agus ní chuirfidh scuaine fada is daoine ag baint a mbróga dóibh stop leis sin. Déanfaidh an frustrachas dochar.

Mharaigh fear duine amháin inniu is tá seisear san ospidéal – scéal coitianta http://www.cnn.com/2013/11/01/us/lax-gunfire/ . Is dóigh gur cheap an fear go raibh an ceart aige gunna a bheith aige. Tá an iomarca daoine a fheiceann rud cosúil leis an tseafóid ag an Alamo agus ceapann siad go bhfuil sé nádúrtha agus ceart gunnaí a bheith acu mar níor stop na gárdaí iad.

Tá cúrsaí as smacht le fada ach duine ar bith sásta an rud ceart a dhéanamh.

Neo nazi dad

Go minic tá na daoine seo le gunnaí tinn.  I measc na scéalta eile le déanaí: beidh buachaill (13) i bpriosún ar feadh 10 mbliana mar mharaigh sé a Dhaid (Neo-Nazi) http://www.news.com.au/world/boy-13-gets-10-years-in-youth-detention-for-killing-neonazi-dad/story-fndir2ev-1226751008347 agus beidh an buachaill 14 a mharaigh a mhúinteoir sa chúirt ‘mar dhuine fásta’ (coir eile SAM) http://bostonherald.com/news_opinion/local_coverage/2013/10/14_year_old_charged_as_adult_in_murder_of_danvers_teacher

An bhfuil aon ceachtanna anseo? Tá daoine le trioblóidí sa domhan seo. Tabhair cúnamh dóibh. Tá sochapataigh ann agus beidh i gcónaí. Déan staidear orthu agus tabhair cúnamh dóibh agus cosain daoine mar #1. Ar son Dé, ná tabhair gunnaí dóibh! Ní thuigeann na daoine tinn seo an dlí nó is cuma leo.

weapons

Is cén chaoi a mbeidh ‘fhios againn an sochapataigh iad agus iad ag iarraidh gunnaí a cheannach? Ní féidir. Mar sin níl ach riail amháin ciallmhar. Seo an dlí atá ag teastáil ón tír: cosc iomlán ar ghunnaí. Ní thaitnóidh sé le gach duine. Is cuma. Ní thaitníonn an crois suíocháin liom. Ach sábháileann sé daoine. Tá ar Obama an dlí sin a dhéanamh. Cosc iomlán. Beidh sé deacair le Barack Comhghéill Obama é sin a dhéanamh ach is cuma.

Caithfidh an dlí muide a shábháil. Nuair a thugtar cead le gunnaí, cuirtear saolta i gcontúirt. http://www.huffingtonpost.com/2013/10/28/gun-deaths-since-newtown_n_4165061.html Bliain i ndiaidh an eachtra sa scoil i Newtown Connecticut a d’fhág 20 páistí óga agus 6 daoine fásta marbh, chuile seans go mbeidh 10,000 daoine eile marbh mar níl cosc ar ghunnaí fós. Comhghéill = bás. Ní féidir liom Obama agus an Comhdháil a mhaithiú. Dlí nua agus toil nua uainn!

no guns

Marty Walsh – Méara Bostúin

Is é Marty Walsh (46) Méara Bostúin.

marty walshAGUS tá Gaeilge aige! Gaeilge abú!

Marty WalshDeirtear go raibh sé go maith ag ceangail pobail le chéile agus go raibh feachtas iontach aige agus go bhfuil éacht déanta aige anseo. Ach ní raibh sé ina aonar. Bhí níos mó ná 100 daoine ó Chonamara páirteacht san bhfeachtas a thosaigh in Aibreán anuraidh. Is thaisteal roinnt mhaith acu go Bostún le tacaíocht a thabhairt dó. Nach iontach an rud é bheith ilteangach freisin mar bhí Mike Newell ó Ros Muc in ann labhairt i Spáinnis ar an nguthán le daoine ann. Féir plé dó!

Marty campaignScúp do Athmhaidin!

Ní dhearna sé dearmad ar na hÉireannaigh agus a thuismitheoirí ó Chonamara.

Mary ó Ros Cíde, Ros Muc agus John (nach maireann) ó Chaladh Mhaínse, Carna.

walsh and parents

Éist: Ina chéad agallamh leis na meáin tar éis an bua, labhair Méara Marty Walsh as Gaeilge anseo

Seo a dúirt Méara Marty Walsh:

Tá an-áthas orm a bheith ceapaithe mar mhéara ar Bhostún.

Cuireann sé gliondar agus bród orm go bhfuil mé in ann freastal ar phobal Bostúin.

Agus tá mé an-bhuíoch do na daoine ar fad a thug cúnamh dom

agus a thogh mé le bheith i mo mhéara.

walsh familyPeter O’ Malley (Ros Muc), Marty Walsh (Méara Bostúin), Tom Conroy (Ros Muc) agus John Walsh (dearthair Marty)

Tá súil agam go bhfuil ár bpolaiteoirí in Éirinn ag féachaint agus ag éisteacht!

Déanaigí iarracht bhúr dteanga féin a labhairt!

Tá a mháthair Mary O’ Malley as Ros Muc ag caint faoi anseo san Agallamh idir 23:18 – 25:14 agus í iontach bródúil as, ar ndóigh.

marty bostunSeo an chéad agallamh a bhí aige leis na meáin tar éis an bua! Scúp i ndáiríre.

marty_walshDúirt sé freisin go mbeadh sé ag teacht ar cuairt go Conamara i 2014 agus tháinig. B’shin a chéad cuair oifigiúil taobh amuigh de na Stáit Aontaithe. Thug sé cuairt ar Ros Muc agus Carna freisin ar ndóigh.

Cuireann an scéal seo áthas ar mo chroí. Is cuimhin liom nuair a chuaigh mé ar turas go dtí an Capitol i Washington DC blianta ó shin agus b’é mo mhac féin  a bhí i gceannas ar an turas agus é ag míniú gach rud do na sluaite agus dúinne. Bhí mé fíor-bhródúil as. Is dlíodóir anois é. Ach níl sé éasca, an turas sin. Tuigim go raibh deacrachtaí ag Marty freisin agus ailse aige uair. Is mé ag éisteach le máthair Marty anseo, tháinig an turas agus an bród ar ais chugham.

walsh bidenJoe Biden leis an Marty Walsh ceart 🙂 Ghlaoigh sé ar Martin Walsh eile le comhghairdeas eile a rá leis. Oops

Rinne an Teach Bán an botún céanna

Comhghairdeas ó chroí dó agus súil agam go bhfuil siad ag ceiliúradh an nóiméad stairiúil seo.

Mo Shaol i SAM: Memorial Day

Trina cheile

Inniu ag an gcafé, am sosa, ag caint le múinteoir eile ón scoil:

Ise: Haaaiigh! An raibh deireadh seachtaine maith agat? An raibh tú ag ceiliúradh?
Mise: Lán le háthas. Bhí! Bhí!

Ise: Gealgháireach. Céard a rinne tú i gcomhair Memorial Day?
Mise: Ciúnas..úps…. Ó raight. … Memorial Day. Ciúnas míchompóirdeach. Mé ag smaoineamh go tapaidh. Er… Nach ócáid shollúnta í sin?

Ise: Ní hea…‘Sé sin le rá… Sea… Beagáinín trína chéile. Bhuel … ag caint go mall ar nós do pháiste beag…smaoiníonn tú ar na saighdiúirí a bhfuair bás ar son ár saoirsí anseo i Meiriceá. Ag fanacht…. Ansin níos láidre. Tá neart tíortha sa domhan gan na saoirsí sin, tá ‘fhios agat! Agus ANSIN bíonn cóisir ag daoine. Mar bhuaigh siad na saoirsí sin dúinn. Ergo et…

Mise: Ciúnas míchompóirdeach. Mé ag smaoineamh ar an bhfocal saoirse san uimhir iolra. Ag smaoineamh ar an méad daoine i bpríosún i SAM, ar Guantánamo, ar… Cé mhéad soicind a bhí mé ciúin?

Ise: Céard a bhí tusa ag ceiliúradh mar sin?
Mise: Lán le háthas… Sábháilte. Ó! Scéal IONTACH. Nár chuala tú é? Bhí sé ar an nuacht ar fud an domhain. Bhí reifreann againn in Éirinn agus anois tá cead ag daoine aerach pósadh.

Ise: Ciúnas míchompóirdeach. Tost fada.
Mise: So, ar ais ar scoil linn?

Ise: Raight. Sábháilte.
________________________
An Sitcom é mo shaol?

George Berkeley as Cill Chainnigh

Cill Chainnigh? Nárbh as an gcathair sin an fealsamh, Berkeley? a d’fhiafraigh múinteoir díom ar scoil.

Dáiríre? ar mé. Is iomaí rud nach bhfuil ar eolas agam faoi mo thír féin.

Nár fhreastal sé ar Choláiste Chill Chainnigh? ar sé.

An raibh a leithéid ann? ar mé ag smaoineamh ar Choláiste Chiaráin agus nach álainn an coláiste atá acu! Bhí aithne agam ar lead ann uair fadó.

Cén fáth nár aithin mé Kilkenny College? A. Coláiste Protastúnach a bhí ann, an ea? An áit a bhí in úsáid acu ag an gComhairle Contae anois:

Kilkenny College

Maith go leor. Rud nua foghlaimthe agam faoin gColáiste ach cén Berkeley? Baint aige le Berkeley i gCalifornia?

An fear céanna! George Berkeley (1685-1753): easpag, ollamh, fealsamh. A ainm ar ollscoil i gCalifornia & tionchar aige ar SAM ar fad.

Anois táim ag éisteacht.

George Berkeley

Rugadh George ar An nDíseart sa Chaisleán, drochbhail ar an gCaisleán sin anois, faraor.

Dysart Castle

D’fhreastal Berkeley ar Choláiste na Trionóide is mhúin sé Gréigis ann. D’fhoilsigh sé leabhar mata faoin gcaoi ina fheicimid rudaí is níor thuig daoine ag an am é ach anois tuigtear go raibh an ceart aige go minic.

I Sasana fuair sé cairdeas i measc Addison, Pope, & Steele. Thaisteal sé ar fud na hEorpa is chaith sé ana-chuid ama san Iodáil. San Eaglais Protastúnach lean sé ar aghaidh ag múineadh i gColáiste na Trionóide: Diagacht & Eabhraise an uair seo.

Neamhábharachas

Eisean a chum an fhealsúnacht ‘neamhábharachas.’ Níl ábhar i rud muna gceapann muid go bhfuil. Sin an smaoineamh atá ann. I leabhar a scríobh sé bhí Philonous ag caint faoi neamhábharachas & Hylas ag argóid ina choinne mar a bheadh John Locke ag déanamh i ndáiríre.

Dearcadh

Dearcadh: sin an rud. Sin fealsúnacht Berkeley. Nach é sin a deirim féin i gcónaí. Dearcadh: sin an rud i gcónaí.

Spiorad agus Smaoineamh.

De réir Berkeley, is neacha beo iad spioraid a chruthaíonn smaointe. Tá smaointe éighníomhach. Is féidir smaoineamh a fheiceáil ach ní féidir spiorad a fheiceáil.

Nuair a tháinig Berkeley go Meiriceá, thug Samuel Johnson cuairt air. Thug Berkeley leabhair agus airgead do Yale agus mhúin Yale fealsúnacht Berkeley. Os rud é gur múineadh a fhealsúnacht ann do leath de na daltaí in ollscoileanna idir 1743 & 1776 agus go raibh leath de na daoine a shínigh Forógra na Saoirse ceangailte leis sa chaoi sin, bhí tionchar ollmhór ag Berkeley ar Mheiriceá.

Berkeley

Ollscoil Berkeley

Ins na 1870daí d’fhoilsigh Alexander Campbell Fraser “The Works of George Berkeley.” Spreag sé sin suim i mBerkeley & a fhealsúnacht taobh amuigh de Mheiriceá.

Rud a thuig múinteoir ar scoil anseo ar maidin, múinteoir ón mBraisíl a mhúin ceacht dom faoin bhfealsamh ó Chill Chainnigh.

Mar a fheiceann daoine eile ár dtír is mar a fheicimid féin í.

Dearcadh. Eolas a roinn sé le spiorad lách.

Mar a fhoghlaimíonn muid.

Buíoch. Dearcadh nua agam ar Chill Chainnigh, na coláistí ann, agus an saol.

Stair Saor ó Slabhraí

B’iad na daoine eile na daoine a rinne drochrudaí. Ní muidne. Muidne a bhí ceart i gcónaí. Sin an stair a chuala mé.

Níor chreid mé é ón tús. ‘Fhios agam go mbíodh diabhlaíocht ar siúl ag mo dhearthaireacha, ag daoine eile sa bhaile mór ach nach raibh cead caint faoi… Thuig mé go raibh difríocht idir an gcaoi inar labhair daoine bochta le daoine saibhre. Náire agus rud éigin eile…? An chaoi inar thug daoine aird ar Easpag thar sagart, sagart thar bean rialta, bean rialta thar muidne ‘secular.’ Ach níor thuig mé i gceart cérbh iad na daoine eile sin go díreach (na Sasanaigh ar fad?) ná cén muidne a bhí i gceist (na Caitlicigh?). Rinneamar ú agus á faoi na tithe móra. Rinne na daoine ar an teilifís ar RTÉ aithris ar bhlas na ndaoine ar an mBBC. Bhíomar ag iarraidh bheith cosúil leo. An ceart ag Rick Steves faoi BAC:

English Dublin

Fós mar sin ar bhealach sa chaoi nach gcloistear mórán Gaeilge ar na sráideanna, ná in aon bhaile mór le bheith fíreannach. Is tá an fhírinne uaim.

Lán na fírinne: maith agus olc. Saoirse ó aineolas uaim. Céard a bhí i gceist leis an leagan den stair a d’fhoghlaim mé? Bolscaireacht, smacht, over-compensation? Creidim gur tharla rudaí uafásacha do mo shinsir. Dabht ar bith agam faoi sin. Feicthe agam fiú. Rudaí uafásacha a tharla i m’am féin. ‘Trioblóidí’ sa Tuaisceart. Téarma a thug an BBC dúinn. Más dúnmharú é, glaoigh dúnmharú air. Ná habair Paramilitaries (fós dá dhéanamh): inis go soiléir cé atá dá dhéanamh agus cén fáth. An fhírinne faoi cheilt le fada. Scéal an Ghorta Mhóir fós róchiúin. Náire ar dhaoine caint faoi. Níl sé ceart, cóir ná sláintiúil. Scaoil amach an fhírinne.

Ba chóir dúinn bheith ag caint faoi na daoine a d’fhulaing ionaisc go mbeadh seans againne teacht ar an saol. Ba chóir impiriúlachas a cháineadh go hard mar choir uafásach. Ba chóir an stair uilig a thuiscint.

ACH

ná bíodh muid ag ceapadh go bhfuil ár scéal níos tabhachtaí ná stair sclábhaíochta i dtíortha eile. Ná bíodh muid ag ceapadh gur ‘saints & scholars’ a bhí ionann ná fiú gur maith an rud é bheith gafa le reiligiúin na Vatacáine & ag scriosadh ár gcultúr féin.

Neart caint arlíne faoi sclábhaíocht le déanaí. Cuid de na daoine ag rá nár chóir a bheith ag caint faoi na daoine gorma mar bhí sé chomh deacair sin nó níos deacra dúinne fadó is Éireannaigh ina sclábhaithe. N’fheadar. An é sin an sclábhaíocht céanna i ndáiríre?

Tháinig amhrán chugham…

♫ Ag sclábhaíocht is ag sluasteáil cré ó éirí go luí na gréine, A bheas tú thall i dtír na nGall, a Chóilín Phádraig Shéamais. ♫

Deacair gan dabht ach ní mar an gcéanna le cás SAM. Ach nach raibh muidne níos fearr? Féach ar ár stair. Shábháil muid sibhialtacht! Bhí fear ag caint liom faoin leabhar sin uair.

How the irish saved civilization

Ar léigh tú é? ar seisean liom. Níor léigh go fóill, ar mé. Cén fáth? ar sé lán le hionadh. Is dócha gur chuir an tideal isteach orm, ar mé. Bhog sé siar. Cén chaoi? ar éirigh leis a rá. Bhuel…an oiread de bhóibéas ann agus céard a chiallaíonn ‘Civilization’ ar son nós? Nós talamh a ghoid, cultúr a scriosadh & daoine a mharú le lámh in uachtar a fháil orthu? Ba léir óna aghaidh gur cheap sé gur thit mé ó dhomhan eile nó b’fhéidir gur tháinig mé ón diabhal, é féin. Cheap mé go bhfaca mé déistin ina éadan. Ná cuir ceist muna bhfuil tú ag iarraidh freagra, a cheap mé féin faoi.

Léigh leabhar Cahill. Léigh To Hell or Barbados chomh maith. Léigh faoin nGorta agus Cromail srl. Léigh & déan do mheas féin ar an stair iontu.To hell or BarbadosCibé rud a dhéanann tú, ná húsáid an stair againne le bheith ag caitheamh anuas ar an stair a bhí ag sclábhaithe i dtíortha eile. Ná ceap ach oiread nach raibh páirt ar bith ag Éireannaigh i sclábhaíocht. An fhírinne ar fad uaim.

Muna bhfuil sibh ag leanúint @Limerick1914 ar Twitter, lean é. Tá obair iontach ar siúl aige faoin gcuid seo dár stair. Féach ar an mapa thíos a chuir sé le chéile. Bhí daoine sna háiteacha seo arbh ‘leo’ sclábhaithe.

Ireland

Déan clic anseo agus gheobhaidh tú i bhfad níos mó eolais fúthu.

Mar sin, an chéad uair eile a dhéanann muid ú agus á faoi shaibhreas nó tithe móra nó caisleán nó an Duke of é seo nó é siúd, tuigimis cé as a thagann saibhreas. Tuig céard a tharla thar lear agus anseo le impiriúlachas. Tuig sclábhaíocht: féach ar an scannán 12 Years a Slave. Tuig go ndéanann daoine le cumhacht rudaí uafásacha, fiú Éireannaigh. Ná coinnigh an stair sin faoi cheilt, más Tuam BabiesMagdalenes nó an Dialathas atá againn i ndáiríre nó mná gan cearta nó, níos faide siar sa stair, sclábhaíocht atá i gceist. Ní raibh na daoine eile ciontach i gcónaí. Bhí cuid dár ndream féin ciontach. Tá fós. Neart le ceartú sa stair agus anois.

Cearta do gach duine. Oideachas in áit aineolas le tosnú. Ardmheas le Liam Hogan atá ag tabhairt faoin obair seo lenár stair féin a scaoileadh saor ó na slabhraí a choinnigh in aineolas muid. Cuid dá obair le feiceáil i Slate le déanaí. Is breá liom an tsaoirse a thagann le eolas. Comhghairdeas leis!